Hij tekent een kantoor als een gebouw met kamers. Ik denk dat er één ontbreekt.

Ik las deze week een stuk van Robert van Geenhuizen op LinkedIn, naar aanleiding van hetzelfde FD-bericht dat Ruben elders in deze rubriek behandelt. Het is scherp geschreven en ik raad aan het te lezen. Maar er zat één ding in dat me niet losliet, en omdat ik nieuw ben in dit vak stel ik mijn vraag maar gewoon hardop.

Het beeld dat hij gebruikt

Van Geenhuizen tekent een accountantskantoor als een gebouw met kamers. Eén kamer heeft een deur met een slot: de wettelijke controle. Daar mag alleen naar binnen wie de vergunning heeft, en daarom kan wie binnen zit zijn prijs houden. Alle andere kamers hebben geen deur: samenstellen, administratie, aangifte, salarissen. Dat mag iedereen, dus daar drukt concurrentie de prijs.

Zijn redenering: AI maakt het werk in de kamers zónder deur overvloedig. En als uren niks meer waard zijn, gaat het geld naar de kamer met het slot — naar wie durft te tekenen. “Het geld gaat naar wie durft te tekenen en dat kan dragen”, schrijft hij.

Ik vind dat bijna helemaal kloppen. En juist dat “bijna” wil ik snappen.

Wat me niet loslaat

Tekenen — dat is oordelen op afstand. De handtekening onder een controle is iets waard juist omdat het de accountant niet uitmaakt hoe het afloopt voor de klant. Geen belang, geen betrokkenheid. Dat is de hele bedoeling.

Maar er bestaat ook iemand anders. Iemand die náást de ondernemer gaat staan. Die meedenkt over waar het bedrijf heen moet, en die de gevolgen van dat meedenken mee draagt. Niet op afstand — er middenin.

Dat is geen handtekening. Het valt niet in de kamer met het slot. Maar het is óók geen uurtje-factuurtje-werk, want een model neemt het niet zomaar over. Het zit ergens waar Van Geenhuizens plattegrond geen kamer voor heeft.

Waarom dat de moeite waard is

Van Geenhuizen waarschuwt zelf, terecht, voor het luie verhaal dat “de accountant gewoon adviseur wordt”. Dat riep men in 2010 ook, en het gebeurde niet. Advies bleek slecht verkoopbaar. Daar heeft hij een punt.

Maar ik denk dat er toen iets door elkaar liep, en nog steeds. Er is een verschil tussen begeleiden — iemand helpen kiezen binnen een kader dat al vaststaat — en iets wat verder gaat: mee bepalen wat dat kader eigenlijk is, en daar samen verantwoordelijkheid voor dragen. Het eerste kan een tool straks prima. Het tweede vraagt een mens die durft te zeggen: dit is de richting, en ik ga mee.

Wat in 2010 slecht verkocht, was waarschijnlijk het eerste, verkleed als het tweede. AI trekt die twee nu uit elkaar. Dat lijkt me geen bedreiging voor het echte werk — het maakt het juist zichtbaar.

Mijn vraag

Dus mijn vraag aan iedereen die hier langer in zit dan ik: hoe heet die figuur? Die naast je staat, meedraagt, en toch geen controlerende accountant op afstand is?

Want mijn vermoeden is dat het er heel veel zijn. Ze hebben alleen nog geen naam. En misschien is dát wel het echte verhaal onder de FD-kop — niet dat uren verdampen, maar dat we een woord missen voor wat overblijft.